Koffie: méér dan alleen dat kopje bij het ontbijt

Koffie, we kunnen niet altijd mét, maar zeker ook niet zonder, want dat koffie populair is kunnen we wel zien aan de cijfers. Dagelijks worden er namelijk 1,8 miljard koppen koffie gedronken wereldwijd. Op jaarbasis zijn dit bijna 650 miljard koppen koffie. Daarbij staat het na bier op de tweede plaats als één van de meest gedronken dranken ter wereld. Bovendien is koffie naast ruwe olie ’s werelds meest verhandelde grondstof. Wat dit dus betekent voor de economie kan je zelf wel indenken. Nu drinken wij graag een kop koffie, maar dat koffie veel verder gaat dan zoals we dat in plat-Rotterdams zeggen: ‘’een bakkie pleur’’, daar kwamen we pas achter toen we op onderzoek uit gingen.

Historie

Koffie werd in de negende eeuw ontdekt toen een herder genaamd Khaldi, merkte dat zijn geiten meer prikkelbaar en drukker waren nadat ze de rode bessen van een boom hadden geknabbeld. Deze bessen bleken later een voorstadium te zijn van de inmiddels bekende koffieboon. Dit verklaart gelijk waarom je zelf ook een beetje hyper wordt, vanwege de cafeïne.

Dat de Arabische wereld een grote invloed heeft gehad op de ontwikkeling van koffie zoals we die nu kennen, blijkt uit gegevens welke stammen uit 1100. Vanaf Mocha (denk eens aan de huidige smaak mokka) en Jemen werden bonen verscheept naar India, Java, en uiteindelijk Europa in 1515. Wij als Nederlanders waren zelfs de eersten welke koffie verhandelden in Europa. Vooral in Engeland werd koffie een hit en in 1675 bestonden er al meer dan 3000 koffiehuizen. Het eerste koffiehuis werd echter gesticht in het toenmalige Constantinopel (nu Istanbul). De Turken noemen een koffiehuis dan ook: 'School der Wijzen’.

Het woord “koffie” komt zeer waarschijnlijk van het Arabische woord ‘qahwah’ dat wijn betekent. Het Turkse woord voor koffie, ‘kahve’, is afgeleid van dit Arabische woord en is gerelateerd aan het woord café.

Koffie als medicijn?

Dat té veel koffie niet goed is voor het hart en de bloeddruk is algemeen bekend, maar dat het ook kan zorgen voor een goede balans van het lichaam blijkt uit onderzoeken. Studies tonen namelijk aan dat koffie drinken het risico van Alzheimer, de ziekte van Parkinson, hart-en vaatziekten, diabetes type 2 en cirrose van de lever vermindert. In Jemen werd koffie vroeger zelfs alleen gedronken op advies van de dokter.

Koffie in het heden en de toekomst



Het proces van koffie is er één waarmee we je niet zullen vervelen. Dit is met een simpele zoektocht op Google te vinden en is meer wetenschappelijk dan een leuk verhaal. Wel is een leuk weetje dat licht geroosterde koffie meer cafeïne bevat dan donker geroosterde koffie. De hoeveelheid cafeïne in koffie is afhankelijk van het soort bonen, hoe ze werden geroosterd en hoe de koffie wordt gebrouwen. Brazilië is met ruim vier miljard koffiebonen verantwoordelijk voor één derde van de totale koffieproductie wereldwijd.

Inmiddels is koffie niet meer weg te denken in de huidige maatschappij en zijn het vooral de Amerikanen welke ‘s werelds toonaangevende koffieconsument zijn. Ze verbruiken 450 miljoen kopjes koffie per dag en meer dan 150 miljard koppen per jaar. Het zal dan ook niemand verbazen dat de eerste to-go coffeeshop (niet te verwarren met die in onze hoofdstad) in 1971 geopend werd in Seattle. Je hebt er misschien wel eens wat besteld met jouw naam op de beker, weet jij dan over welke keten wij het hebben?

In Europa is de verrassing toch wel dat de Fransen en de Duitsers de meeste koffie drinken. Vaak denken wij namelijk dat door dranken als ‘latte macchiato’, ‘cappuccino’ en ‘espresso’ de Italianen grootverbruiker zijn, maar niets is minder waar. De cappuccino is zelfs van origine afkomstig uit Wenen, Oostenrijk en heet daar ‘gewoon’ Melange. Wel is het zo dat de Italianen de koffie tot een kunst hebben verheven en hier ook de nodige protocollen op na houden. Een cappuccino na het ontbijt bestellen is namelijk een no-go volgens de puristen.

Ontwikkelingen

Tegenwoordig zijn de nieuwste koffie ontwikkelingen onder andere: Cold Brew, een koude methode van koffie zetten waar koud water (niet kouder dan kamertemperatuur) over de gemalen koffie wordt gegoten. De koffie wordt dan minimaal 12 uur koud gezet en is een ware smaakexplosie voor de smaakpapillen. Ook is het gebruik van koffie een populair ingrediënt in gerechten. Mocht je denken dat de tiramisu al eeuwen oud is, de eerste recepten stammen 'pas' uit 1980.

Van oudsher werd koffie gemaakt door de bonen te malen en hier heet water bij te gieten. In principe is dit niets veranderd, al zijn er anno 2020 genoeg hulpmiddelen om het veel makkelijker te maken. Populaire vol-automaten of koffiemachines zijn hierbij natuurlijk de meest bekende, maar ook zien we hulpmiddelen als coffeepads en instant poeders (al zijn de meningen hier over verdeeld of we dit nog wel écht koffie moeten noemen). Toch merken we dat er door de retrofans steeds meer terug wordt gegrepen naar cafetières, percolators en de ouderwetse filterkoffiemachines als de Moccamaster. Deze machines zijn anno 2020 nog steeds razend populair en zijn in diverse kleuren verkrijgbaar.

Zo zijn we toch weer een beetje terug bij af en is de koffiecirkel eigenlijk rond. Al zijn wij toch een beetje benieuwd geworden naar die geiten van herder Khaldi. Zou hij eigenlijk hebben aangeboden of zij melk en suiker bij de bessen willen?