Erwtensoep: nostalgie in een kom
Als de temperaturen weer richting het vriespunt gaan en de winterjas uit de kast mag, is dat voor mij altijd een reden om een verse pan erwtensoep te gaan maken. De geur van een verse pan snert in combinatie met een stukje roggebrood met spek roept bij mij altijd nostalgie op. Pure nostalgie, zoals we dat van wel meer oud-Hollandse recepten kennen. En alhoewel de winters lang niet meer zo streng zijn als vroeger, staat de pan toch altijd weer te pruttelen zodra de kalender de maand november aan geeft.
In de volksmond worden de benamingen erwtensoep en snert vaak door elkaar gebruikt, maar er is een aantonbaar verschil: een pan erwtensoep wordt door de kenners pas snert genoemd als hij ten minste één nacht heeft gestaan. Hierdoor wordt de soep meer gebonden en daardoor dikker. Een van de oudste opgeschreven recepten voor snert dateert uit het begin van de 16e eeuw, maar over de herkomst van het woord 'snert', bestaan veel verschillende verhalen. Snert zou uit het Fries komen en eigenlijk een snelle, dunne variant van erwtensoep zijn; de snert-erwtensoep. Een andere theorie is dat het is afgeleid van het fijnkoken van de erwten: de erwten tot 'snert' koken. Maar zoals het er vaker in het noorden van ons land aan toe gaat beweren ook de Groningse buren een erwt in de zak te hebben gedaan en zou het zelfs een Gronings woord zijn.
Snert is ondanks dat wij het als soep kennen, eigenlijk een éénpansgerecht waarbij van oudsher ingrediënten worden gebruikt die langer houdbaar zijn. Voor het koken van snert zijn een aantal ingrediënten essentieël. Zo moet er in een pan snert altijd ui, wortel, knolselderij, prei en uiteraard groene erwten of spliterwten verwerkt worden. Waarom dit als eenpansgerecht wordt bestempeld was eigenlijk meer als noodoplossing. De vrouwen werkten vroeger voornamelijk mee op het land. Door ’s ochtends de verschillende ingrediënten op het vuur te zetten, die daardoor de hele dag konden sudderen, kon er bij thuiskomst direct een maaltijd geserveerd worden. Achteraf hadden zij vast niet nagedacht over het hierna schoon boenen van de pan, maar dat terzijde.
Als je een echte traditionele erwtensoep of snert wilt maken kan je natuurlijk de werkwijze aanhouden van vroeger. Voorafgaand aan de bereiding laat je een bouillon drie uur trekken van gezouten vlees (varkenspoot of krabbetjes) en week je de gedroogde erwten gedurende zes tot acht uur in water.
Aan de bouillon voeg je vervolgens de groenten en de erwten toe waarna je het geheel doorkookt.
Tot slot voeg je (rook)worst aan de soep toe en laat je deze langzaam af koelen. Hierna zet je de pan weg tot de volgende dag. Het is dus niet voor niets dat de erwtensoep een dag later pas op zijn lekkerst is.
Voor nu gaan we even voor de versie welke iets korter duurt, maar minstens zo lekker is! Uiteraard kan je de soep ook vegetarisch maken, door vleesvervangers als bijvoorbeeld vegetarische rookworst te gebruiken.
- 500 gr. spliterwten
- 200 gr. ontbijtspek
- 2 varkenspoten, krabbetjes of een hamstuk
- 1 prei
- 2 uien
- 3 aardappels (geschild)
- 1 teentje knoflook (geperst)
- 2 winterwortels (geschild)
- 1/2 knolselderij
- 1 rookworst (mijn voorkeur gaat toch écht uit naar Hema worst)
- Peterselie (naar smaak)
- Peper en zout (naar smaak)
Bereidingswijze
1. Spoel de spliterwten om en breng deze samen met twee liter water, het ontbijtspek en de varkensvlees aan de kook. Schuim de soep zonodig af met een schuimspaan. Laat het geheel op laag vuur ongeveer tien minuutjes trekken.
2. Halveer de prei in de lengte, en snijd deze in halve ringen. Snijd de aardappelen in grove stukken.
3. Snijd de wortels, ui en knolselderij in blokjes. Voeg alle groenten samen met de knoflook toe aan de soep en laat deze nog anderhalf uur op laag vuur pruttelen. Roer af en toe goed door en vul eventueel aan met een beetje water als de soep te dik wordt. Zelf vind ik de soep overigens het lekkerste, als je lepel hier rechtop in blijft staan. Maar dat is persoonlijk.
4. Schep voor het serveren de varkenspoot en het spek uit de soep. De poten gooi je weg, maar het spek kan je lekker fijn snijden en samen met de rookworst door de soep roeren.
5. Breng de soep op smaak met peterselie en peper en zout. Serveer er een lekker stuk roggebrood met katenspek bij en jouw winteravond is geslaagd!
Soeppan van het merk Kela. Deze pan is gemaakt van hoogwaardig 18/10 edelstaal. De bodem is gemaakt van 18/0 staal zodat deze pan geschikt is om te gebruiken op alle warmtebronnen, dus ook op inductie. De pan heeft een mooi design zodat deze in iedere keuken past en wordt geleverd met een stijlvol glazen deksel. Met een diameter van 28 cm, een hoogte van 21 cm en een inhoud van 13.5 L is deze pan perfect geschikt om een heerlijke soep te bereiden voor het hele gezin. Na gebruik kan de pan eenvoudig gereinigd worden in de vaatwasser. Wij raden echter wel aan om de pan met de hand te wassen voor een langere levensduur. Pluspunten: Mooi design Geschikt voor alle warmtebronnen Te combineren met de andere pannen uit de serie Cailin Wordt geleverd in mooie verpakking Minpunt: Handgrepen zijn niet cooltouch maar zodra de pan tot onder de grepen gevuld is, worden deze gelukkig niet heel heet De serie Cailin bestaat uit prachtige pannen die allen gemaakt zijn van hoogwaardig edelstaal. De pannen uit deze serie zijn allen geschikt om te gebruiken op alle warmtebronnen en zijn te herkennen aan de glazen deksels en de mooi gevormde grepen. Het Duitse merk Kela is al vanaf 1903 een familiebedrijf welke altijd op zoek is naar de nieuwste trends op de markt. Het merk weet zich al tientallen jaren te onderscheiden met een modern assortiment van hoge kwaliteit voor keuken, badkamer en producten voor in en rond het huis. Met een schitterend design, duurzame kwaliteit en functionaliteit tegen zeer goede prijzen ben je met een aanschaf van Kela altijd verzekerd van een topaankoop.
Schuimspaan – Gefu | Primeline De schuimspaan is een niet te missen artikel in de keuken. Zeker als het de schuimspaan uit de Primeline serie van Gefu betreft! Dit ideale kookgerei gebruik je om verse pasta of groente uit de kookvloeistof te halen en heeft een extra diepe inhoud zodat je alles veilig kunt overbrengen naar het bord of de schaal. Pluspunten: Extra diepe inhoud Ergonomisch gevormd handvat Hoogwaardige kwaliteit RVS Minpunt: Niet geschikt om rijst of vloeistoffen mee te scheppen De Primeline serie van Gefu blinkt uit in een hoogwaardige kwaliteit RVS met een fraai afgewerkt strak design. Dit maakt de serie ideaal voor de kookfanaten die op willen vallen in de keuken, maar ook nog eens met plezier willen werken. Met de Primeline serie ben je verzekerd van een schitterende kwaliteit tegen een mooie prijs. Duitse degelijkheid met een designvolle twist! Met meer dan 280 best selling items is Gefu specialist in hoge kwaliteit keuken tools. Allemaal gecategoriseerd in een perfecte match voor functionaliteit, kwaliteit en design. Met hun motto ‘Discover Culinary Artistry’ zorgt Gefu niet alleen voor gemak, maar geeft het de hobby kok ook ruimte om zichzelf te verrijken en vormen tot toekomstige chef kok. Dit komt door de innovatieve productiewijze waar de artikelen tot in perfectie worden getest. Zodoende weet je dat je met Gefu gegarandeerd bent van een hoge kwaliteit keuken artikel.